Kasprowy Wierch

15 marca 1936 roku pierwszy wagonik z pasażerami dotarł na szczyt Kasprowego Wierchu. Wydarzenie to zakończyło trwającą zaledwie nieco ponad pół roku budowę pierwszej kolei linowej w Polsce i rozpoczęło historię inwestycji, która do dziś budzi emocje. Powstanie kolejki nie tylko odmieniło rozwój turystyki i narciarstwa w Tatrach, ale również stało się przyczyną jednego z najgłośniejszych sporów okresu międzywojennego.

Szczyt o wysokości 1987 m n.p.m. położony jest w głównej grani Tatr, na granicy Polski i Słowacji, pomiędzy Beskidem a Pośrednim Goryczkowym. Już na długo przed powstaniem kolejki przyciągał miłośników gór i narciarstwa, jednak jego prawdziwa popularność rozpoczęła się dopiero w latach 30. XX wieku, kiedy zapadła decyzja o budowie pierwszej w Polsce kolei linowej. Narodziny pomyśłu wiązały się ze wzrostem popularności narciarstwa. Impulsem do realizacji inwestycji były m.in. Międzynarodowe Mistrzostwa FIS rozegrane w Zakopanem w 1929 roku. Jego głównym inicjatorem był Aleksander Bobkowski, działacz turystyczny i prezes Polskiego Związku Narciarskiego, który dostrzegał ogromny potencjał Kasprowego Wierchu jako centrum sportów zimowych.

Decyzję o budowie podjęto w lipcu 1935 roku i od początku budziła ona ogromne emocje. Zwolennicy widzieli w niej symbol nowoczesności oraz szansę na udostępnienie Tatr szerszemu gronu turystów. Przeciwnicy obawiali się natomiast nieodwracalnych zmian w krajobrazie i zagrożenia dla unikatowej przyrody. W latach 1934–1935 w polskiej prasie ukazało się kilkaset artykułów poświęconych tej inwestycji, czyniąc ją jednym z najgłośniejszych tematów II Rzeczypospolitej.

Prace nad kolejką ukończono w rekordowym czasie nieco ponad sześć miesięcy. W niezwykle trudnych warunkach wysokogórskich pracowało nawet tysiąc robotników, dzięki którym już w marcu 1936 roku pierwszy wagonik z pasażerami dotarł na szczyt. Była to 60. kolej linowa na świecie i pierwsza tego typu inwestycja w Polsce.

Choć od uruchomienia kolejki minęło już blisko sto lat, dyskusja o jej wpływie na Tatry wciąż trwa. Modernizacja kolei, zwiększenie przepustowości czy kolejne pomysły rozbudowy infrastruktury regularnie wywołują podobne pytania: jak pogodzić rozwój turystyki z ochroną jednego z najcenniejszych obszarów przyrodniczych w Polsce?

To tylko fragment niezwykle ciekawej historii kolejki na Kasprowy Wierch. Jeśli chcesz poznać kulisy jej budowy, argumenty obu stron sporu oraz dowiedzieć się, dlaczego emocje wokół tej inwestycji nie gasną od niemal stu lat, zapraszamy do przeczytania pełnego artykułu (link).